|
ALMAN
HAMAMBÖCEĞİ ( BLATELLA GERMENİCA )
Kalorifer böceği olarak da bilinen bu böcek açık
kahverenginde ve ön göğüs bölgesinde iki koyu bant taşırlar.10-12 mm boyundadır.Çok
koyla bir yerden bir yere geçebilir veya taşınabilirler.Bu haşere türü yumurta yöntemiyle
ürer ve çoğalır.Hamamböcekleri içinde yumurta bulunan kapsüller halinde ürerler.Her
bir kapsül içinde 35-40 adet yumurta bulunur.Bu böcekler yumurtalarını sırtlarında taşıyarak
gittikleri her yere yumurtalarını götürürler.18 gün sonra yavrular yumurtalarda çıkar.Yıl
içerisinde 8-10 defa yumurtlayabilirler.Dişi hamamböcekleri öldükleri anda bile yumurta bırakırlar.
Bu hamamböceği türü
bulunduğu alandaki her şeyi yiyebilir.Her türlü pisliği,mikrobu taşırlar ve bulaştırırlar.Evlerde
ilk yerleşecekleri mekanlar mutfak ve banyolardır.Karanlığı severler bu nedenle geceleri ortaya çıkarlar.Nemli,sıcak
ve pis yerlerden hoşlanırlar.Kazan dairesi,depo bodrum altı gibi yerlerde yoğun olarak bulunurlar.Genellikle
gıda yerlerinde görülürler.Bu böcekler gıda zehirlenmeleri,verem,hepatit,mantar hastalıkları
gibi çeşitli hastalıkların mikroplarını taşırlar ve bulaştırırlar.
AMERİKAN HAMAMBÖCEĞİ
( PERİPLANETA AMERİCANA )
Amerikan Hamamböceği:
Ortalama 2-3 cm uzunluğundadır.Kanatlı kırmızımsı kahverenginde en büyük hamam
böceği türüdür.Bu hamamböceği türü insanların yediği yemediği
her şeyi yiyebilme özelliğine sahiptirler.15 ay ömürleri vardır.Nemli,sıcak ve pis mekanları
severler.Evlerde en çok mutfak ve banyolarda bu haşere türüne daha çok rastlanır.Karanlığı
severler.
Bu haşere türü çeşitli
şekillerde yaşadığımız mekana girebilirler.Bir hamamböceğinin yaşadığımız
mekana girmesi yüzlercesinin girmesi anlamındadır.Üreme sürekli devam eder ve kısa bir zaman
sonra evimizi istila ederler.Bu böcekler oldukça dirençlidirler.Bilinçsizce,gelişigüzel
yapılan bir ilaçlama bu böcekleri ortadan kaldırmaya yetmeyebilir.Bu haşerenin bireysel mücadelesi
oldukça zordur.Bireysel mücadele ve satın alınan çeşitli ürünler ile yapılan
kısmi mücadele başarılı olmadığı gibi zaman ve ekonomik kayba da yol açar.Aynı
zamanda bu süre zarfında üremeleri de artar.bu haşere türü ile etkin bir mücadele,uygun
ilaç ve periyodik uygulama gerekir.
ORYANTAL HAMAMBÖCEĞİ
( BLATTA ORİENTALİS )
Oval biçimli,parlak siyah ve çok
koyu kahverengindedirler.Çoğalmaları ise periplaneta americana gibidir.25-30 mm. boyundadırlar.Erkeklerin
kısa kanatları işlevsel olup dişilerin ise körelmiştir.Anavatanları Asya olup buradan tüm
dünyaya yayılmıştırlar. Erkeklerinin iki kahverengi kanadı vardır.Dişileri oval erkekler
ise daha ince yapıdadır.Halk arasında KARA FATMA diye de tabir edilirler.Bu haşere türleri bodrum,bina
boşlukları,lağımlarda ve ev içlerinde yuvalarını yaparlar.Ömürleri 6 ay kadardır.Her
türlü gıda ve organik maddeyi yeme özelliğine sahiptirler.Her türlü pisliği,mikrobu
taşırlar ve bulaştırırlar.Bu böcekler gıda,su ve sıcağa duydukları ihtiyaçtan
dolayı insanların yaşadığı her alanda görülürler.Özellikle evlerde ilk yerleşecekleri
mekanlar mutfak ve banyolardır.Bu haşere türü zamanın büyük bir bölümünü
yuvalarında geçirir.Karanlığı severler bu nedenle geceleri ortaya çıkarlar.Dirençlidirler.Bilinçsizce
yapılan amatör mücadelede ilaçlara karşı çok çabuk direnç kazanırlar.Bu
böcekler gıda zehirlenmeleri,verem,hepatit,astım gibi hastalıkların mikroplarını taşır
ve bulaştırırlar.
SAYFA BAŞI
TAHTAKURUSU
Heteroptera (yarım kanatlılar)
takımının cimicidae ailesindendirler.Yaklaşık 75 değişik türleri olmasına karşın
bizi en çok ilgilendiren "cimex Lectularius" türüdür.İnsan,memeli hayvan ve kuşların
kanlarını emerek beslenirler.Erişkinleri 4-5 mm. Uzunluğunda,yassı oval ve kızıl kahverengindedirler.İtici
bir koku salgılarlar.Emdikleri kanı sindirmeleri günlerce sürebilir ve bir kez beslenen tahtakurusu gerektiğinde
bir yıl beslenmeden yaşayabilir.Tahtakuruları ısırdıkları yerde kızarıklık,kabartı
ve kaşıntıya neden olarak rahatsız edicidirler.Genelde bulaşıcı hastalık vektörü
değillerdir.
SAYFA BAŞI
PİRE
Siphonaptera takımını oluşturan küçük,kanatsız
ve kan emerek beslenen böceklerdir.Sıcak ve ılıman iklim bölgelerini çok severler.Özel
vücut yapıları sayesinde insan,memeli hayvanlar ve kemirgenlerin derilerine yapışarak kanlarını
emerler ve konak değiştirirken birçok tehlikeli hastalığın taşınmasına neden
olurlar.Erişkinlerin vücut uzunlukları 1-10 mm.arasında değişir.Yaşam süreleri birkaç
hafta ile bir yıl arasındandır.Güçlü bacakları sayesinde boylarının 200 katını
aşan mesafelere sıçrayabilir.Uzun bacaklı ve yassı vücutlu bu asalak yumurta,larva,pupa ve
erişkin ve erişkin siklusu içerisinde çoğalırlar.Pupalar içinde olgunlaştıkları
kozadan çıkar çıkmaz hemen tutunabilecekleri bir memeli veya kuş bulurlar.Bazı pireler tek
bir konak türünde yaşadıkları gibi bazı türleri değişik konaklarda yaşayabilir.Vebanın
insanlara bulaşmasında baş rol oynayan pireler (Xenopsylla cheopsis) ortaçağda Avrupa nüfusunun
yaklaşık dörtte birinin ölümünden sorumludur.Vebanın bulaştığı kemirgenler
(özellikle fareler) dayanıklı değildir ve çabuk ölürler.Ölen konaktan ayrılan
pireler rahatlıkla insanlara ulaşarak bu hastalığı taşıyabilirler.Pireler veba'nın
yanı sıra tifus ve tularemi hastalıklarını da bulaştırır.
SAYFA BAŞI
BİT
Phthiraptera takımından yaklaşık
3.300 değişik türü olan,küçük,kanatsız,yassı ve renkleri kirli beyazdan-siyaha
varan asalaklardır.Çinde insan bitinin de bulunduğu Anoplura alt takımı üyeleri emicidirler
ve sadece memelileri konak olarak seçen bu alt takıma "gerçek bitler" de denilmektedir.İnsan
vücut bitlerinin dışında tüm bitler,hayat evrelerinin tamamını konakladıkları
canlının vücudunda geçirirler.Sadece vücut biti giysi kıvrımlarında barınır.Dişi
bit sirke denilen yumurtalarını,tek tek veya topaklar halinde saç,tüy ve kıl diplerine bırakırlar.Tek
bir dişi bit iki ay içerisinde 5000 yumurta bırakabilir.Bitler genellikle yaşadıkları konakları
değiştirmezler.Özellikle evcil hayvanlarda aşırı çoğalmaları halinde hayvanın
derisini tahriş ederek yaraların açılmasına ve sekonder enfeksiyonlara neden olurlar.İnsanda
en çok görülen bit türü Pediculus humanus'tur.Vücut üzerinde yaşadığı
bölgeye göre de değişik isimler alır.Baş biti (Pediculus humanus capitis),Vücut biti (Pediculus
humanus humanus) ,Kasık biti (Pediculus humanus pubis) gibi.Bitlenme.şiddetli kaşıntı ve derinin
tahrişi sonucu açılan yaralarda seconder enfeksiyonlara,özellikle çocuklarda impedigo denilen
iltihaplı deri hastalığına yol açar.Ayrıca vücut biti tifus, siper humması reccurent
humması gibi hastalıklara neden olan mikroorganizmalarında taşıyıcısıdırlar.
SAYFA BAŞI
DERİ
BÖCEKLERİ ( DERMESTİDAE )
Ergin 7-9 mm olgun larva 11-13 mm larva sarımsı kahverenkte vücut
kıllarla kaplıdır.Vücut sonunda uzun bir kıl demeti bulunur.
Kışı ergin olarak genelde ağaç kabukları altında geçirirler.Mayıs veya Haziran
aylarında uçarak depo etrafına yumurtalarını bırakırlar.10-15 günde açılan
yumurtalardan çıkan larvalar etraftaki gıdalarla beslenirler.Pupa olmak için gıda ortamı,hatta
tahta veya kurşun aksamında delik açarak pupa yeri hazırlarlar.18-20 C'de yumurtadan ergine kadar 40-50
gün geçer.Yılda 1-5 defa döl verir.Ergin ömrü bir yıldır.
Bu larvalar peynir,et ve salamı besin olarak tercih ederler.Ancak aynı cinse bağlı Dermestes maculatus
türleri deri ve kürk depolarında önemli derecede zarar yapabilirler.
SAYFA BAŞI
SİYAH
HALI BÖCEĞİ ( ATTAGENUS PICEUS )
Ergin 3-5 mm olgun larva 7-8 mm vücut üzeri sert ve koyu kahverengi
kıllarla kaplıdır.Yumurtalar 6-11 günde açılır.Erginler 35-40 gün yaşar.Larva
dönemi besin durumuna göre 260-640 gün arasında değişir.Larvalar yün,ipek ve bunlardan
imal edilmiş elbise,kürk,deri,kıl,tüy,ölü böcek,kitap ve süttozu ile beslenirler.Bu
tip eşya ve yiyeceklerin olduğu depolarda sık rastlanır.
SAYFA BAŞI
TESPİH BÖCEKLERİ
( ISOPODA )
Bodrumlarda ağaç kabukları altında rutubetli yerlerde
yaşar,kendisini küre şekline getirebilir.Uzunluğu 2 cm kadardır.Rutubetli ve sebze artığı
olan her türlü yerde yaşar, mahzen ve bodrum gibi yerleri severler. Saksı bitklerine zarar verirler
SAYFA BAŞI
|